Thực trạng báo động về công tác phòng cháy chữa cháy ở các chung cư, nhà cao tầng

07/04/2018 - 11:06

Sau vụ cháy chung cư Carina Plaza ở quận 8, thành phố Hồ Chí Minh, khiến hàng triệu những người dân đang sống trong các chung cư, nhà cao tầng bàng hoàng, sợ hãi và bất an. Nó là hồi chuông báo động về nguy cơ cháy nổ; về những bất cập, sai phạm trong thiết kế, thẩm định cũng như xây dựng các công trình cao tầng; về ý thức, trách nhiệm, nghĩa vụ PCCC của các chủ đầu tư và người dân sống trong chung cư.  Về nội dung này, phóng viên Radiocand phỏng vấn Thiếu tá Trần Hải Nam- Phó trưởng phòng thẩm duyệt PCCC, Cục cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ ( Bộ Công an)

 

 

 

Phóng viên: Vâng, thưa Thiếu tá Trần Hải Nam, có điểm gì chung trong nguyên nhân dẫn đến những vụ cháy chung cư, nhà cao tầng trong thời gian vừa qua?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Những vụ cháy chương trình vừa nêu mỗi vụ có một nguyên nhân khác nhau nhưng giống nhau tính chất nguy hiểm, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Qua thống kê cho thấy, nguyên nhân vụ cháy chủ yếu do sự cố hệ thống thiết bị điện, sơ xuất bất cẩn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt… Như vậy, điểm chung trong nguyên nhân dẫn đến những vụ cháy là do sự thiếu ý thức, kiến thức PCCC và CNCH của con người gây ra.Khi xảy ra cháy tại các chung cư cao tầng nếu không được phát hiện và dập tắt kịp thời để sẽ để hậu quả không thể lường hết được.

Phóng viên: Đâu là lý do dẫn đến vụ cháy ở những chung cư thường bùng phát nhanh, khó phát hiện và dập tắt, gây hậu quả nghiêm trọng về người và của, thưa ông?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Nhà càng cao thì càng có nhiều yếu tố bất lợi cho công tác PCCC vì nhà cao tầng tập trung nhiều người, việc thoát nạn bên trong nhà theo chiều thẳng đứng, chủ yếu qua cầu thang bộ. Nếu không có các giải pháp chống lửa, khói, giải pháp chiếu sáng, thông gió, điều áp theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn PCCC đối với thang thoát nạn cho nhà cao tầng thì đây lại chính là đường lan truyền của lửa, khói, hơi  nóng và khí độc sinh ra từ đám cháy lên các tầng làm đám cháy phát triển lớn, cản trở việc thoát nạn, đe doạ tính mạng của nhiều người.
Nhà cao tầng tập trung nhiều vật liệu dễ cháy, đặc biệt là khu vực tầng hầm chứa hàng ngàn xe máy, ô tô với lượng xăng dầu rất lớn, đòi hỏi công tác PCCC, thường trực bảo vệ phải tuân thủ theo những quy định hết sức nghiêm ngặt.
Thêm vào đó, tốc độ, áp lực của gió trên cao cũng là một trong những yếu tố làm tăng tốc độ phát triển của đám cháy.

Phóng viên: Vâng, có lẽ trách nhiệm lớn nhất phải nói đến là chủ đầu tư các công trình xây dựng. Sai phạm phổ biến về PCCC của các chung cư, nhà cao tầng hiện nay là gì?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Hiện nay vẫn tồn tại một số chung cư chưa được nghiệm thu về PCCC nhưng đã đưa vào hoạt động. Sai phạm phổ biến về PCCC là:
+ Trong quá trình hoạt động, chủ đầu tư thay đổi công năng, tính chất hoạt động của các hạng mục công trình nhưng không thực hiện thẩm duyệt bổ sung về PCCC;
+ Vi phạm quy định về thoát nạn điển hình như người dân khóa, chèn, chặn cửa thoát nạn hoặc để vật tư, hàng hóa, phương tiện giao thông và các vật dụng khác cản trở lối thoát nạn. Thậm chí, người dân còn tận dụng buồng thang làm nơi chứa đồ, đốt vàng mã; khóa cửa thoát nạn để chống trộm…;
+ Vi phạm quy định về trang bị, bảo quản và sử dụng phương tiện phòng cháy và chữa cháy điển hình như không kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống, phương tiện phòng cháy và chữa cháy định kỳ hoặc không trang bị, lắp đặt hệ thống báo cháy, chữa cháy theo quy định…;
+ Công tác trực bảo vệ tại các công trình chung cư này không đảm bảo số lượng về con người, thời gian trong một ca trực, kíp trực về an toàn phòng cháy và chữa cháy hoặc tự ý ngắt các thiết bị báo cháy..

Phóng viên: Tôi thấy có một thực tế hiện nay là người dân khi đi mua nhà rồi khi đi nhận nhà cũng chẳng mấy khi quan tâm hay nhìn thấy cái giấy phép thẩm định hay nghiệm thu về an toàn PCCC. Đến khi ở rồi mới biết là khu chung cư mình mua có an toàn hay mắc sai phạm gì về PCCC. Tại sao không có điều khoản là bắt buộc các chung cư khi bán cho người dân phải đăng hoặc đưa công khai, minh bạch những văn bản, giấy tờ, giấy chứng nhận an toàn về PCCC để người dân được biết?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Theo quy định của pháp luật về PCCC, chung cư cao tầng là công trình phải thẩm duyệt thiết kế về PCCC và nếu không có sự chấp thuận về thẩm duyệt và nghiệm thu về PCCC của Cảnh sát PCCC thì công trình không được phép thi công và đưa vào sử dụng. Điều này thể hiện rõ ràng là công trình phải có những điều kiện nêu trên thì mới là công trình an toàn về PCCC.
Trách nhiệm của người dân trong công tác PCCC đã được quy định cụ thể tại Khoản 1, Điều 5 Luật Phòng cháy và chữa cháy; khoản 3b Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC. Theo đó, người dân khi mua nhà chung cư cần yêu cầu chủ đầu tư công khai, minh bạch văn bản xác nhận nghiệm thu về PCCC và những văn bản, giấy tờ có liên quan. Nếu chủ đầu tư không thực hiện đầy đủ các quy định nêu trên, người dân phải có trách nhiệm thông báo với cơ quan có chức năng để có biện pháp xử lý.
Trên thực tế, chúng tôi không giấu giếm, không bao chenhững sai phạm về PCCC, Hà Nội đã công khai 79 chung cư vi phạm nghiêm trọng về PCCC kèm theo những khuyến cáo cho người dân và đưa ra các giải pháp khắc phục…
Hơn nữa, việc công khai trong một số trường hợp là vô cùng khó khăn vì chúng tôi không thể biết việc mua bán giữa chủ đầu tư và người dân diễn ra khi nào, có những công trình ngay trên dự án đã được bán hết…

 

Phóng viên: Ông nghĩ gì về con số các chung cư, nhà cao tầng vi phạm các quy định về PCCC ở hai thành phố lớn là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh mà chương trình vừa tổng hợp thưa ông?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Việc vi phạm quy định an toàn PCCC tại các chung cư, nhà cao tầng ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh tôi đánh giá là rất nghiêm trọng. Điều này thể hiện sự coi thường pháp luật, coi thường mạng sống người dân của chủ đầu tư và các đơn vị liên quan.

Phóng viên: Tôi đang sống trong khu chung cư mà vừa rồi Hà Nội nêu tên là 17 công trình nhà chung cư cao tầng không có khả năng khắc phục theo quy chuẩn hiện hành của PCCC. Vậy, theo ông… chúng tôi- những người dân sống ở đó nên làm gì bây giờ để bảo vệ tài sản, tính mạng của mình và gia đình? Chúng tôi phải làm gì để chủ đầu tư xây dựng tòa nhà này có trách nhiệm với chúng tôi khi không may xảy ra hỏa hoạn và chúng tôi có nên làm đơn kiện chủ đầu tư, thưa ông?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Đối với 15 công trình nhà chung cư cao tầng không có khả năng khắc phục theo quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC hiện hành, Cảnh sát PCCC Hà Nội đã thống nhất với chủ đầu tư về các giải pháp PCCC thay thế; tham mưu cho UBND thành phố có văn bản báo cáo Bộ Công an và Bộ Xây dựng chấp thuận cho triển khai khắc phục trong thời gian sớm nhất.
Chúng tôi mong rằng người dân sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan Cảnh sát PCCC trong việc đôn đốc, giám sát việc thực hiện của chủ đầu tư khi tiến hành khắc phục những vi phạm về PCCC; phản ánh những sai phạm của chủ đầu tư, Ban quản lý, Ban quản trị tòa nhà để chúng tôi có những biện pháp xử lý kịp thời. Người dân cần nêu cao trách nhiệm trong công tác PCCC, làm tốt công tác phòng ngừa và nếu không may xảy ra cháy thì cứu chữa kịp thời, không để xảy ra cháy lớn, thiệt hại nghiêm trọng.
Việc làm đơn kiện thì trước tiên cần phải làm rõ lỗi của chủ đầu tư trong hợp đồng mua bán nhà, bởi đây là khởi kiện dân sự.

Phóng viên: Với trường hợp công trình xây dựng có thiết kế, được thẩm duyệt của cơ quan phòng cháy về PCCC nhưng khi thi công, trên thực tế lại không như bản vẽ, bớt xén, thay đổi thiết kế… thì trách nhiệm của cơ quan cấp phép thẩm duyệt là thế nào? Việc nghiệm thu PCCC cũng như trách nhiệm của cơ quan chức năng được thực hiện thế nào, thưa ông?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Theo quy định của pháp luật, sau khi công trình được cơ quan Cảnh sát PCCCthẩm duyệt thiết kế về PCCC thì chủ đầu tư phải có trách nhiệm thi công theo đúng bản vẽ đã được duyệt. Nếu thay đổi thiết kế thì theo quy định phải thực hiện thẩm duyệt bổ sung về PCCC. Việc tự ý bớt xén, làm thay đổi thiết kế mà không thông báo với cơ quan cấp phép thẩm duyệt… là đã vi phạm quy định của pháp luật. Vì vậy, việc làm sai phê duyệt thiết kế PCCC là trách nhiệm của chủ đầu tư chứ không phải của cơ quan cấp phép thẩm duyệt.
Việc thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu về PCCC là hai công đoạn hoàn toàn khác nhau. Trong đó, thẩm duyệt là quá trình thẩm định các biện pháp, giải pháp về PCCC và thoát nạn từ khi công trình còn trên bản vẽ theo đúng quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC hiện hành. Trong quá trình kiểm tra nghiệm thu về PCCC thì cơ quan cấp phép thẩm duyệt có trách nhiệm kiểm tra việc thi công, lắp đặt có đúng theo bản vẽ thiết kế về phòng cháy và chữa cháy đã được thẩm duyệt hay không? Trường hợp Chủ đầu tư không thi công đúng bản vẽ, thiết kế đã được thẩm duyệt thì sẽ bị cơ quan quản lý nhà nước lập biên bản vi phạm hành chính theo quy định xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời kiến nghị tổ chức thực hiện việc thi công theo đúng thiết kế đã được thẩm duyệt thì mới nghiệm thu và cấp phép về PCCC theo quy định.

 
 

Tính đến ngày 23-3-2018, toàn thành phố Hà Nội có hơn 1.000 công trình cao tầng, trong đó có 402 công trình xảy ra các vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Trong đó, 79 chung cư cao tầng bị “bêu tên” vi phạm quy định về PCCC trong lĩnh vực đầu tư xây dựng từ năm 2017, nhưng đến nay vẫn còn 31 chung cư cao tầng chưa khắc phục xong vi phạm. Đặc biệt, 17 công trình nhà chung cư cao tầng (đã xây dựng xong và đưa vào sử dụng) vi phạm các quy định về  PCCC, không có khả năng khắc phục theo quy chuẩn hiện hành của PCCC.

 

Theo số liệu thống kê của Sở Cảnh sát PCCC Thành phố Hồ Chí Minh, hiện thành phố có khoảng hơn 1.100 công trình nhà cao tầng. Một số chung cư mới xây và xưng danh là “cao cấp” nhưng thực tế vẫn không đảm bảo an toàn về phòng chống cháy nổ. Thống kê từ năm 2015 đến 2016, có 72 chung cư đưa vào sử dụng, trong đó 32 chung cư không đảm bảo công tác nghiệm thu, chiếm tỷ lệ 31,9%.

 

 

Phóng viên: Vâng, trước những nỗi lo, những vấn đề mà người dân sống trong các chung cư đang quan tâm, ông có lời khuyên gì cho họ?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Người dân cần tích cực tìm hiểu và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về PCCC và CNCH, nội quy, quy định PCCC của tòa nhà; trang bị kiến thức, kỹ năng về PCCC và CNCH, khi có các lớp tập huấn về PCCC cần tích cực tham gia. Thực thế là, những lớp tập huấn, tuyên truyền, nhưng số lượng người tham gia rất hạn chế, chỉ đạt khoảng 20 – 30%.
Đồng thời, người dân cần chủ động tìm hiểu về hệ thống PCCC, lối thoát nạn; có trách nhiệm bảo quản hệ thống, phương tiện PCCC và CNCH của tòa nhà; khi xảy ra cháy phải hết sức bình tĩnh, vận dụng các kiến thức, kỹ năng PCCC và thoát nạn để có thể bảo vệ mạng sống và hướng dẫn mọi người cùng thoát nạn an toàn.

Phóng viên: Tôi thấy lực lượng chức năng có công khai danh tính của  các chủ đầu tư vi phạm nghiêm trọng các quy định về PCCC. Công khai chưa đủ mà tôi nghĩ phải công khai cả mức xử phạt, hình thức pháp luật để nghiêm trị và phải có chế tài gì nghiêm khắc để các chủ đầu tư này không được tiếp tục xây dựng các công trình chung cư khác nữa chứ không thể để có vi phạm mà vẫn tiếp tục vi phạm như một số chung cư của doanh nghiệp Lê Thanh Thản - Giám Đốc Doanh Nghiệp Tư Nhân Số 1 Tỉnh Điện Biên?

Thiếu tá Trần Hải Nam: Thời gian qua, đi đôi với việc công khai danh tính các chủ đầu tư vi phạm nghiêm trọng các quy định về PCCC chúng tôi đã có những biện pháp mạnh để xử lý nghiêm buộc các chủ đầu tư không tái phạm và phải khắc phục những vi phạm đã nêu. Đến thời điểm chương trình đang lên sóng, trong 79 chung cư vi phạm an toàn PCCC công bố năm 2017 thì đã có 48 chung cư khắc phục xong và được nghiệm thu về PCCC; còn lại 31 chung cư thì có 16 chung cư đã cam kết với cơ quan Cảnh sát PCCC sẽ khắc phục trong thời gian sớm nhất; 15 chung cư không có khả năng khắc phục theo tiêu chuẩn, quy chuẩn PCCC hiện hành như trên đã nói, chúng tôi đã đưa ra giải pháp thay thế để giảm thiểu sự mất an toàn về PCCC xin ý kiến Bộ Công an, Bộ Xây dựng để chủ đầu tư khắc phục.
Cảnh sát PCCC Hà Nội cũng đã chuyển hồ sơ cho cơ quan Cảnh sát Điều tra của Hà Nội khởi tố doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng quy định về PCCC, chây ì không khắc phục kịp thời các kiến nghị của Cảnh sát PCCC (gồm: 1/ Công ty Cổ phần sông Đà 1; 2/ Chung cư CT5AB; 3/Chung cư CT6. Ba chung cư này thuộc khu đô thị Văn Khê, La Khê, Hà Đông, Hà nội, chủ đầu tư là Công ty cổ phần Hà Châu OSC).
Về trường hợp của doanh nghiệp Tư nhân số 1 tỉnh Điện Biên: Trong 12 chung cư bị nêu tên, doanh nghiệp đã khẩn trương khắc phục xong 8 chung cư và đã được Cảnh sát PCCC nghiệm thu về PCCC. Còn lại 4 chung cư hiện có một chung cư đang tiến hành khắc phục, 3 chung cư đã đưa ra giải pháp báo cáo Bộ Công an và Bộ Xây dựng cho ý kiến.

Phóng viên: V​​âng, xin cảm ơn Thiếu tá Trần Hải Nam.

Thực hiện: Nhóm PV

Ý kiến bạn đọc:

Xem thêm bình luận

Viết bình luận