Tại sao tiến độ đưa hình thức thu phí tự động tại các trạm BOT chậm ứng dụng?

18/12/2017 - 08:43

Với hệ thống thu phí tự động không dừng, phương tiện có thể tiết kiệm thời gian qua trạm, hạn chế kẹt xe vào giờ cao điểm trên cao tốc- đó là những ưu việt của các trạm thu phí BOT không dừng. Tuy nhiên đến thời điểm hiện nay thì trên cả nước các trạm thu phí tự động (không dừng) đi vào hoạt động còn rất ít. Vậy tại sao các trạm thu phí này vẫn chưa thực hiện được?

Trạm thu phí Hà Nội- Bắc Giang

Là một trong những trạm BOT đầu tiên thực hiện việc thu phí tự động không dừng, trạm BOT Hà Nội – Bắc Giang đã bước đầu giảm được lượng phương tiện ùn tắc lưu thông qua tuyến. Có khá nhiều ưu điểm được các chủ phương tiện đánh giá cao qua việc mua phí tự động của đơn vị VETC.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Đội trưởng đội vận hành VETC trạm BOT Hà Nội- Bắc Giang: Việc các trạm BOT chậm đưa việc thu phí không dừng vào hoạt động là liên quan đến mô hình quản lý của các BOT."Các trạm BOT chưa áp dụng VETC vào trong quá thu phí của mình thì câu chuyện đấy có nhiều việc liên quan đến các mô hình quả lý của các BOT ấy như thế nào, thực ra câu chuyện muốn áp dụng cũng phải quá trình thay đổi nhận thức BOT và người sử dụng".

Dù rất tiện lợi trong việc lưu thông của các phương tiện song bên cạnh đó các bên liên quan họ cũng gặp không ít khó khăn, trở ngại trong việc làm hài hòa lợi ích giữa BOT và  đơn vị VETC. Một mặt thì người dân chưa thực sự mặn mà, cùng với đó là việc phát triển khách hàng của VETC còn tương đối chậm. Ông Ngô Trí Hồng, trạm trưởng trạm BOT Hà Nội- Bắc Giang cho biết: "Chúng tôi dành cho 2 làn VETC nhưng hiện tại khả năng lấp đầy chỉ mới được 10% tôi thấy phía VETC có khó khăn nhất định do thời gian triển khai quá gấp rút, triển khai đồng loạt nhiều trạm, khắc phục sự cố chậm dẫn đến ảnh hưởng mà  không chỉ công tác thu phí của VETC mà cả của bên trạm chúng tôi".

Với hệ thống thu phí tự động không dừng, phương tiện có thể tiết kiệm thời gian qua trạm, hạn chế kẹt xe vào giờ cao điểm trên cao tốc- đó là những ưu việt của các trạm thu phí BOT không dừng. Tuy nhiên đến thời điểm hiện nay thì trên cả nước các trạm thu phí tự động (không dừng) đi vào hoạt động còn rất ít. Vậy tại sao các trạm thu phí này vẫn chưa thực hiện được? Những khó khăn nào trong việc ứng dụng việc thu phí tự động chậm tiến độ? Chúng tôi có cuộc trao đổi với Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Minh Phong về vấn đề này

Phóng viên: Thưa Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, trạm thu phí Hà Nội- Bắc Giang chỉ là một trong số ít các trạm thu phí BOT thực hiện được việc thu phí tự động và hiệu quả là tích cực, thế nhưng theo ông nguyên nhân tại sao các trạm thu phí khác trên toàn quốc chưa thực hiện được công tác này?

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong: Cái việc chậm, trễ hẹn, kéo dài thời gian mà lắp các trạm thu phí không dừng nó có nhiều nguyên nhân. Trước hết về mặt pháp lý hiện nay chúng ta mới có một quyết định cao nhất quyết định của Thủ tướng liên quan đến vấn đề lắp các trạm, 2 nữa là đề án, dự án được bộ GTVT duyệt về cái lộ tình lắp đặt trạm phí không dừng này. mà theo đó chia làm 2 giai đoạn. Cái thứ 3 nữa lý do liên quan đến vấn đề dịch vụ cung ứng, cho đến nay mới chỉ có 1 đơn vị VETC cung cấp dịch vụ này mà do Bộ giao thông chỉ định cho nên các chủ đầu tư dường như họ chưa hài lòng, họ cho rằng bị ép vì phải nhận từ 1 đơn vị độc quyền.

Phóng viên: Thu phí tự động không chỉ giảm được gian lận mà còn giảm được chi phí nhân lực, giảm được thời gian thu phí, đặc biệt là nhà đầu tư kiểm soát được nhân viên, Nhà nước cũng kiểm soát được nhà đầu tư. Nhưng câu hỏi đặt ra ở đây là triển khai như thế nào và ứng dụng ra sao lại là bài toán khó cho các bên liên quan? Ông có ý kiến gì về vấn đề này?

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong: Đúng như vậy, cái việc lợi ích, xu hướng khách quan là phải thu phí không dừng tự động là cần thiết, bởi vì chúng ta nhìn thấy hiện tượng bị tắc nghẽn rồi dừng lại-đi tiếp thì tất cả điều đó…thì nó sẽ tạo ra 1 cái tổng chí phí xã hội rất lớn, liên quan đến chi phí xăng dầu, chi phí dừng xe, rồi các động tác thủ tục …ảnh hưởng đến năng suất lao động của xã hội. chúng tôi cho rằng cần phải có 1 sự điều chỉnh cần thiết, cả về mặt pháp lý, cả về mặt cung cấp dịch vụ cũng như đưa ra các chế tài và cả những khuyến khích nữa để cho các đơn vị ứng dựng nhanh hơn và đạt được yêu cầu chất lượng dịch vụ theo yêu cầu của mình.

Phóng viên: Sự chặt chẽ, chính xác trong khâu kiểm soát này có lẽ lý do khiến các nhà đầu tư các dự án BOT đường bộ chần chừ, viện đủ lý do để chưa muốn thực hiện.  Theo ông tại sao khi sự chính xác, chặt chẽ như vậy các bên bên liên quan lại ngại thực hiện việc thu phí tự động?

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong: Đúng là như vậy các nhà đầu tư họ thường có được những cái cơ hội để tăng tối đa lợi nhuận gọi là cơ hội của mình. Thế thì nếu mà họ bị ép buộc nhận dịch vụ độc quyền với giá đắt, vừa bị minh bạch quá trong nguồn thu thì họ cũng tạo ra lực cản trong nhận thức, vì thế đối với cơ quan quản lý nhà nước anh phải nắm bắt được, anh đưa ra được cái cung cấp dịch vụ cũng như là sức ép chế tài để cho tiến độ đẩy nhanh lên, đây là lần thứ 3 trễ hẹn…thì rõ ràng trong nhận thức và cách làm có 1 sự lương nhẹ, nó có 1 cái gì đấy dễ thương lượng giữa cơ quan quản lý nhà nước với các chủ đầu tư BOT.

Phóng viên: Thưa ông Nguyễn Minh Phong rõ ràng các trạm thu phí tự động sẽ mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Vạy theo ông chúng ta cần phải làm gì làm hài hòa lợi ích giữa hai bên và để việc thu phí đi vào hoạt động?

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong: Ở đây có lợi ích của 4 bên trong cái liên quan đến vấn đề của thu phí tự động, thứ nhất lợi ích của lái xe, những người tham gia giao thông vận tải, thứ 2 lợi ích của nhà đầu tư, thứ 3 lợi ích của người cung cấp dịch vụ và thứ 4 là lợi ích của nhà nước và xã hội. Và như vậy kết luận lại chúng tôi cho rằng nên điều chỉnh phương thức đấu giá hoặc các cái yêu cầu kỹ thuật để gia tăng thêm, không phải 1 đơn vị nữa mà ít nhất 2-3 đơn vị họ tham gia kết nối, tham gia cung cấp các dịch vụ về thu phí không dừng này.

Phóng viên: Chủ trương của chính phủ là đến năm 2019 áp dụng thu phí tự động qua tất cả các trạm BOT nhưng đến thời điểm hiện nay còn rất nhiều vướng mắc, khó khăn. Vậy để giải quyết những khó khăn này các bên liên quan cần có những giải pháp nào để giải quyết tình trạng thu phí tự động, thưa tiến sĩ Nguyễn Minh Phong?

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong: Ở đây chính là vai trò của quản lý nhà nước, quản lý nhà nước ở đây cần  đưa ra 1 cái thông điệp chung và môi trường chung để các đơn vị liên quan bao gồm người cung ứng và tiếp nhận dịch vụ này dễ tiếp xúc với 1 sự thuận lợi nhất, chi phí rẻ nhất, chất lượng cao nhất về mặt dịch vụ.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi ngày hôm nay

Thực hiện: Mạnh Kiên

Ý kiến bạn đọc:

Xem thêm bình luận

Viết bình luận