Lái xe buồn ngủ gây tai nạn và vấn đề kiểm soát giờ lái đối với xe đường dài

30/11/2017 - 16:02

Theo quy định, thời gian lái xe cầm vô lăng không quá 4 giờ liên tục và 10 giờ/ngày. Tuy nhiên, trên thực tế, các lái xe nhất là xe container, xe đường dài, hầu hết đều vượt nhiều khung thời gian cho phép. Sự không tuân thủ các quy định về giờ lái đã dẫn đến tình trạng lái xe buồn ngủ, mệt mỏi, căng thẳng từ đó rất dễ dẫn đến tai nạn giao thông. Vậy, việc kiểm soát giờ lái đối với xe đường dài được quản lý ra sao? Giải pháp nào cho vấn đề này khi mà ngày càng nhiều các vụ tai nạn giao thông do lái xe ngủ gật gây ra?

Mới đây xảy ra một vụ tai nạn giữa 2 xe khách trên đường 784, đoạn qua ấp Thuận Hòa (xã Truông Mít, huyện Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh) khiến 6 người tử vong; 8 người bị thương. Nguyên nhân ban đầu của vụ tai nạn được xác định là do tài xế xe ô tô 16 chỗ buồn ngủ, chạy lấn làn dẫn đến va chạm với xe khách giường nằm. Sau tai nạn, một số nhân chứng có mặt trên chuyến xe nói rằng, trước khi xảy ra vụ tai nạn, lái xe khách đã kêu buồn ngủ và chạy quá số giờ quy định.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng ở Tây Ninh do lái xe ngủ gật

Trước đó, vào chiều 31/1/2015, trên địa bàn huyện Chư Pah (Gia Lai) xảy ra vụ tai nạn giao thông do xe tải gây ra làm thiệt hại nhiều tài sản nhà nước. Theo đó, khoảng 4 giờ 30 phút ngày 30/1/2015, xe ô tô tải biển số 81C-043.87 của Công ty TNHH một thành viên VT Trường Tín Gia Lai do tài xế Nguyễn Đức Vân (24 tuổi, huyện Đak Pơ, Gia Lai) điều khiển lưu thông trên đường Hồ Chí Minh theo hướng Kon Tum-Gia Lai. Khi đến Km 514+350 thì va chạm vào dải phân cách do Trạm Cấp nước và Dịch vụ Đô thị huyện Chư Pah quản lý. Sau khi gây tai nạn, xe chạy thêm được khoảng 150 mét nữa rồi mới dừng lại bên phải đường. Hậu quả, 45 mét dải phân cách bằng thép (15 khung) bị hư hỏng hoàn toàn, ước thiệt hại khoảng 40 triệu đồng; chiếc xe bị hỏng két nước, bể bình xăng. Theo lý giải của tài xế, mấy đêm nay phải thức trắng vì đi nhập mía cho Nhà máy Đường Kon Tum do đó khi về đến đây mắt ríu lại, không kiểm soát được tốc độ.

Đáng nói, những vụ tai nạn giao thông xảy ra do tài xế buồn ngủ dẫn đến mất lái đã không còn là chuyện hiếm. Rất nhiều người khi tham giao thông đã gặp phải nhiều trường hợp như vậy. Anh Nguyễn Xuân Nam, 1 tài xế cho biết: "Thực ra lái xe nhiều nên chuyện buồn ngủ là chuyện dễ gặp lắm, nhất là cánh lái xe đường dài. Nói không bao giờ buồn thì là nói sai đấy. Như tôi lái tôi biết, nhất là lái vào tầm giờ trưa hay tối thì rất dễ gây buồn ngủ".

Còn anh Dương Gia Khiêm, 1 tài xế xe khách đường dài cho biết: "Nếu mà nói về xe khách đường dài thì hầu như 100% cánh tài xế chúng tôi đều mắc phải. Tuy nhiên là nhiều hay ít và thời điểm nào thôi, chứ làm sao mà cả chục hành khách trên xe mà tài xế lại bị như thế được. Tất nhiên là cũng có trường hợp này kia nhưng chủ yếu đã là xe đường dài thì chúng tôi bao giờ cũng bố trí 2 tài xế để thay phiên nhau. Chứ nếu bảo lái cả đêm mà không buồn ngủ thì hơi quá".

Một số báo cáo cho thấy rất nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng ở nước ta là do lái xe buồn ngủ, mệt mỏi dẫn đến mất lái. Theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông, những vụ tai nạn giao thông liên quan tới giấc ngủ chiếm tới 30% tổng các vụ giao thông trong một năm. Điều này chứng tỏ, mất ngủ là một trong những nguyên nhân gây tai nạn giao thông. Nghiên cứu về giấc ngủ ở các tài xế 19 quốc gia châu Âu cho thấy tỷ lệ buồn ngủ khi lái xe cao, trung bình 17%. 18% suýt xảy ra tai nạn do buồn ngủ. Báo cáo về những vụ tai nạn ô tô do tài xế buồn ngủ gây ra cho thấy đa phần liên quan đến nam giới trẻ tuổi. Mức độ nghiêm trọng tỷ lệ thuận với cảm giác mệt mỏi. Hầu hết tài xế gây tai nạn đều có thời gian thức kéo dài, ngủ ít hơn 5 giờ vào đêm trước khi gặp nạn, nhất là trong khoảng từ 2 đến 8h sáng hoặc chiều tối. Thiếu ngủ làm giảm sự tỉnh táo và nhanh nhẹn, giảm kỹ năng vận động và giảm tập trung, chậm đáp ứng phản xạ, tăng rủi ro khi đưa ra quyết định.

Phóng viên Radiocand có cuộc trò chuyện với ông Trần Hữu Minh- Phó Chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia về vấn đề này:

Phóng viên: Thưa ông, vụ tai nạn vừa rồi chỉ là ví dụ mới nhất về tình trạng lái xe buồn ngủ gây tai nạn. Theo ông có những nguyên nhân nào dẫn tới hiện tượng buồn ngủ hay ngủ gật khi lái xe?

Ông Trần Hữu Minh: Hiện tượng buồn ngủ khi lái xe có nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân đầu tiên và phổ biến nhất là khi mà lái xe vào những cung giờ mà về sinh học, cơ thể con người muốn nghỉ ngơi. Nguyên nhân thứ 2 là có thể do lái xe điều khiển xe quá lâu dẫn đến cơ thể mệt mỏi cũng buồn ngủ. Nguyên nhân thứ 3 là do vấn đề sức khỏe. Sức khỏe không đảm bảo, không tập trung và buồn ngủ. Sức khỏe không đảm bảo lại đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể hôm đó, cơ thể bị ốm, không khỏe, hoặc là do ăn uống bất hợp lý, không đủ năng lượng thì người cũng có thể bị mệt mỏi, đặc biệt là thiếu ngủ thì càng có thể gây ngủ gật. 1 nguyên nhân nữa là thế giới cũng thống kê phổ biến là trong quá trình điều trị thì 1 số loại thuốc an thần thì cũng có thể gây tác dụng buồn ngủ. thì đây là những lí do dẫn tới buồn ngủ, ngủ gật của người điểu khiển phương tiện. Hiện tượng này có thể xảy ra với bất cứ ai, bất cứ người điều khiển phương tiện nào, thế nhưng đặc biệt phổ biến với lái xe kinh doanh vận tải đường dài, lái xe khách giường nằm, lái xe tuyến cố định và xe tải.

Phóng viên: Như ông vừa chia sẻ, việc buồn ngủ thì ai cũng có thể gặp phải, tuy nhiên vấn đề này vẫn thường gặp ở lái xe kinh doanh vận tải đường dài hơn cả. Hiện nay có quy định nào về kiểm soát giờ lái đối với lái xe ô tô chạy tuyến đường dài, thưa ông?

Ông Trần Hữu Minh: Hiện nay về mặt thời gian lái xe thì theo điều 65 của Luật giao thông đường bộ năm 2008, bộ luật đang có hiệu lực, thì người điều khiển phương tiện không được lái quá 10h/1 ngày, và không được lái xe liên tục quá 4h. và cả doanh nghiệp lẫn lái xe đều phải có trách nhiệm thực hiện.

Phóng viên:  Đã có quy định về số giờ liên tục, tốc độ mà lái xe đường dài được phép chạy, thế nhưng việc vi phạm có lẽ vẫn còn diễn ra phổ biến. Làm thế nào để cơ quan chức năng quản lý, giám sát được các lái xe liệu có thực hiện đúng như quy định hay không?

Ông Trần Hữu Minh: Nếu chúng ta nhìn vào hệ thống quy định pháp luật, thì chúng ta có đầy đủ quy định về mặt pháp luật, về căn cứ cũng như công cụ để chúng ta giám sát thời gian hoạt động của xe cũng như tốc độ của xe, đặc biệt là việc sử dụng các thông tin trích xuất từ thiết bị giám sát hành trình. Tất nhiên là quá trình khai thác thiết bị giám sát hành trình thì hiện nay mặc dù tôi đánh giá là tốt, thế nhưng vẫn còn bất cập. Tôi lấy ví dụ như tỷ lệ truyền dẫn trích xuất và truyền dữ liệu thì cũng chưa đạt mức mà chúng ta mong muốn.

Phóng viên:  Vậy giải pháp của cơ quan chức năng đối với vấn đề này là gì, thưa ông?

Ông Trần Hữu Minh:  Tôi cho rằng chúng ta quy định thời gian đối với lái xe là việc làm cần thiết để đảm bảo sự tỉnh táo, tập trung, sức khỏe của người lái xe, qua đó chúng ta đảm bảo sự an toàn cho người lái, cho các hành khách trên xe cũng như cho cộng đồng khi mọi người cùng tham gia giao thông. Và quy định này cũng được các quốc gia trên thế giới áp dụng rộng rãi và đã đem lại kết quả rất tốt. Tôi cho rằng trong quá trình thực hiện ở VN cũng có những khó khăn thế nhưng chúng ta cũng phải quyết tâm làm. Ở đây về giải pháp cụ thể tôi cho có mấy nhóm. Thứ nhất là nhóm giải pháp liên quan đến hoàn thiện các quy định của PL, giải pháp thứ 2 liên quan đến trang thiết bị kết cấu hạ tầng. Chẳng hạn chúng ta có thể hoàn thiện các quy chuẩn để chúng ta có thể áp dụng các kết cấu ở trên mặt đường để giảm thiểu ảnh hưởng của cơn buồn ngủ, chẳng hạn như các đinh tán mắt mèo hoàn toàn có tác dụng cảnh báo lệch làn khi mà lái xe có dấu hiệu buồn ngủ. giải pháp thứ 3 là liên quan đến tuyên truyền giáo dục thì ở đây tôi nghĩ chúng ta cần đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục đối với cả doanh nghiệp, cả lái xe. Và cuối cùng tôi cho rằng chúng ta cần tập trung tăng cường kiểm tra, giám sát thực hiện các quy định về kinh doanh, điều kiện kinh doanh vận tải và xử lý nghiêm các trường hợp nếu chúng ta phát hiện vi phạm.

Phóng viên:   Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!

Thực hiện: Nguyễn Huệ

Ý kiến bạn đọc:

Xem thêm bình luận

Viết bình luận