Nỗi lo di cư tự do và nạn phá rừng ở Mường Nhé (Điện Biên)

Kỳ 1: Phá rừng làm nương

05/06/2018 - 22:12

Nỗi lo di cư tự do và nạn phá rừng ở Mường Nhé, Điện Biên

 

Thời điểm cách đây 5 năm trước, dân di cư tự do từ các địa bàn khác vào huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên gia tăng dẫn tới tình trạng phá rừng ồ ạt làm nương khiến hơn 500ha rừng bị chặt hạ. Trước tình hình này, Chính phủ đã ban hành “Đề án sắp xếp, ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên đến năm 2015”. Mặc dù đề án được kì vọng sẽ ổn định dân cư, chấm dứt tình trạng di cư tự do, nhưng đến nay, dự án này vẫn chưa hoàn thành. Dù lực lượng chức năng vẫn căng mình trong “cuộc chiến” giữ rừng, chống di cư tự do, ổn định cuộc sống nhân dân nhưng tình hình di dân vẫn phức tạp và nạn phá rừng vẫn tiếp diễn. 1 lần nữa, kế hoạch 420 của UBND tỉnh Điện Biên được triển khai thực hiện từ tháng 3 năm 2017 nhằm giải quyết triệt để tình trạng di cư tự do vào Mường Nhé và nạn phá rừng. Dù đã trôi qua một năm nhưng vẫn còn đó nỗi lo về vấn nạn này. 

Huyện Mường Nhé có hơn 71.000ha rừng, trên tổng diện tích tự nhiên hơn 250.000ha. Đây là địa phương có tỷ lệ che phủ rừng lớn nhất toàn tỉnh Điện Biên. Toàn bộ rừng của huyện vùng cao này đều thuộc rừng phòng hộ xung yếu cần được bảo vệ nghiêm ngặt. Thế nhưng, những năm gần đây, dân di cư tự do chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông vào huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên) gia tăng dẫn đến tình trạng phá rừng ồ ạt để làm nương. Cùng thời điểm này năm ngoái, năm 2017, chỉ trong 1 tháng, cơ quan chức năng phát hiện 31 hộ, 109 khẩu mới di cư vào địa bàn. Công tác bảo vệ rừng đã trở nên quá sức đối với lực lượng Kiểm lâm, lực lượng Công an huyện Mường Nhé cũng như các chủ rừng được giao sản xuất. Khi lượng người di cư tự do ồ ạt kéo đến và phá rừng trên một địa bàn rộng trải khắp 11 xã trong huyện, nhất là các xã: Leng Su Sìn, Chung Chải, Mường Nhé… thì gần như toàn bộ hệ thống chính quyền nơi đây gần như không có cách giải quyết. Trung tá Nguyễn Đình Quân, Phó Trưởng Công an huyện Mường Nhé, tỉnh Điện biên cho  biết: "Phải nói là khi lượng người di cư tự do đến quá đông thì không có đất canh tác buộc họ phải phá rừng để làm nương. Lực lượng của ta thì mỏng lại không thông thuộc địa bàn rừng như người dân tộc nên công tác tiếp cận và ngăn chặn cũng rất khó khăn".

Theo số liệu thống kê thì từ năm 2013 đến nay, toàn huyện Mường Nhé có trên 500ha rừng bị chặt hạ. Thế nhưng, theo báo cáo của Công an huyện thì con số này còn lớn hơn nhiều. Chỉ tính trong năm 2016, lực lượng chức năng đã phát hiện trên 400 vụ phá rừng, gây thiệt hại gần 400ha rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Trung tá Lò Văn Tình, Phó Trưởng CA huyện Mường Nhé cho biết: "Chúng tôi đã đấu tranh triệt phá rất nhiều các vụ phá rừng. Có những vụ thì thu được tang vật nhưng bắt giữ người thì cũng khó, vì không phát hiện được chính xác cá nhân nào làm, nhưng cũng có những vụ đã bắt và khởi tố các đối tượng".

Người dân ở bản Phứ Ma, xã Leng Su Sìn, huyện Mường Nhé được giao quản lý gần 1.000ha rừng, cộng đồng bản cùng nhau bảo vệ và hưởng lợi từ rừng. Thế nhưng chỉ 5 năm trở lại đây, người dân ở nơi khác ồ ạt di cư, đổ bộ vào xã Leng Su Sìn phá rừng, chiếm đất làm nương, khiến người dân bản Phứ Ma bất lực.

Còn tại bản Cà Là Pá kế bên bản Phứ Ma, hơn 400 hộ dân từ nơi khác di cư vào bản, phá đi hàng chục héc ta rừng để làm nương, bất chấp sự ngăn chặn của chính quyền địa phương. Trong vòng 1 năm qua, hơn 25 hộ dân mới di cư vào bản Nà Pán, xã Mường Nhé đã triệt hạ trên 200ha rừng để làm nương. Nhiều cánh rừng hôm qua còn xanh tốt, thế nhưng chỉ qua một đêm đã bị chặt hạ hoang tàn. Theo Thiếu tá Pờ Pờ Sơn, phó Trưởng CA huyện Mường Nhé: Thực tế, hầu hết các đối tượng phá rừng ở Mường Nhé không phải để lấy gỗ. Họ đốn hạ cây rừng chờ cho đến khi thân cây khô thì đốt để lấy đất trống làm lúa nương 1 vụ. Sau khoảng 2-3 vụ lúa nương, đất đai không được bón phân hay cải tạo trở nên cằn cỗi, họ lại bỏ lại mảnh đồi này và đi tìm khu rừng khác để đốn hạ cây lấy đất làm nương. Với phương thức sản xuất đó, rừng ở Mường Nhé đã bị triệt phá chỉ để lấy đất làm nương: "Mục đích của người dân chỉ là phá rừng làm nương, chứ không phải lấy gỗ. Bà con nhận thức còn kém. Một phần vì cuộc sống. Thế nhưng chính lối tư duy, sinh sống theo kiểu du canh du cư như vậy khiến cho việc kiểm soát về ANTT của lực lượng chức năng càng trở nên khó khăn. Và khó giải quyết".

Theo lời các cán bộ tăng cường về huyện Mường Nhé thì phương thức của các đối tượng này rất tinh vi. Họ chỉ chặt khoảng 2/3 cây vào ban đêm rồi lại trốn về lán, chờ đến sáng hôm sau, chỉ cần một cơn gió là cây sẽ tự đổ. Và theo hiệu ứng thì một cây đổ sẽ kéo theo cả cánh rừng đổ mà không có sự xuất hiện của con người. Chính vì thế mà việc ngăn chặn người dân phá rừng làm nương càng trở nên khó khăn. Và cái gốc vẫn là làm sao để tình trạng di cư tự do chấm dứt, khi đó, tình trạng phá rừng mới mong được hạn chế.

Nguyễn Huệ

Ý kiến bạn đọc:

Xem thêm bình luận

Viết bình luận