Bài 4: Bất hợp lý trong việc xây dựng các công trình phục vụ bà con di dân tái định cư

07/03/2018 - 10:39

Câu chuyện ở một thôn có đến 5 nhà văn hóa tại thị trấn Na Hang, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang là một ví dụ điển hình cho việc xây dựng bất hợp lý, thiếu tính toán của những người làm công tác di dân tái định cư. Thôn bản Ngòi Nẻ có hơn 200 hộ dân trong đó có hơn 70 hộ thuộc diện di dân tái định cư. Sau khi chuyển về sinh sống từ năm 2004, 4 nhà văn hóa được xây dựng liền kề nhau. Nhưng khi xây dựng xong thì không được người dân tiếp nhận, nguyên nhân là diện tích quá bé. Đi sâu vào tìm hiểu, được biết đây là dãy nhà phục cho 4 tổ dân sinh hoạt nằm cách đó vài km, mỗi khi có hội, họp sẽ về đây tập trung lại. Chị Quan Thị Minh, tổ dân phố Ngòi Nẻ, thị trấn Na Hang, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang- người chứng kiến 4 nhà văn xây dựng trong cùng một thời gian cho biết:"Trước đây xây khu nhà văn hóa dành cho các thôn lân cận ở đây để họp cùng 1 tổ Ngòi Nẻ này. Chả ai người ta lại từ tổ khác đến tổ khác để họp cả. Người ta thấy không hợp lý thì người ta không nhận thôi, dễ hiểu mà. Người ta chưa họp được buổi nào, còn học thì sau đó 1 năm người ta cũng dùng để học, bây giờ đang dùng làm lớp học từ lớp 1 đến lớp 5".

 

Sau khi không tiếp nhận, chính quyền địa phương đã kiến nghị đến Ban di dân huyện Na Hang và sau đó đã được xây dựng thêm 1 nhà văn hóa nằm kế bên, với diện tích đúng theo tiêu chuẩn. 4 nhà văn hóa còn lại, sau một thời gian dài bỏ hoang mới đây đã được Ban di dân tái định cư bàn giao về cho phòng giáo dục huyện Na Hang sử dụng. Bà Nông Thị Nết, phó ban di dân huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang cho biết: "Theo dự kiến ban đầu là thành lập được nhiều tổ, theo quy hoạch các hộ dân tái định cư đấy là chia làm 4 tổ, nhưng về sau mặt bằng chung là không đủ thì lại thành 1 tổ thôi, thành ra là nhà văn hóa đấy không sử dụng đến, chỉ cần 1 nhà văn hóa thôi mà diện tích hơi nhỏ, bây giờ đã chuyển sang làm 4 tiểu học".

Nơi thừa vẫn cứ thừa, chỗ thiếu vẫn cứ thiếu- đó là sự bất hợp lý trong việc xây dựng nhà văn hóa cho các hộ di dân tái định cư tại tỉnh Tuyên Quang. Hơn 100 hộ dân di dân tái định cư sống tại 3 xóm 4,6,7 xã Minh Hương, huyện Hàm Yên hơn 10 năm nay chưa có nhà văn hóa để làm nơi sinh hoạt cộng đồng. Ông Nguyễn Ngọc Kính, người dân thôn xóm 6, xã Minh Hương cho biết: Hơn 10 năm nay mỗi khi có cuộc họp, bà con lại chọn gia đình nào có nhà rộng nhất làm nơi sinh hoạt. "Đến bây giờ thực tế chứng minh nhà văn hóa chưa có, cái nhà cũ 2 gian vẫn để kia, sắp đổ rồi, bây giờ vẫn đang đi nhờ nhà ông bí thư chi bộ vẫn đang ở cổng đấy, việc này kiến nghị rất nhiều lần rồi nhưng cứ nói chương trình của di dân, chứ không bây giờ chúng tôi đi sinh hoạt xen ghép với địa phương sở tại mà có chính sách đàng hoàng chứ không phải là không, tại sao không ưu tiên mà lại đi làm cho thôn khác nào?"

 

Theo chính quyền huyện Hàm Yên, tình trạng không có nhà văn hóa ở 3 xóm là có thật từ nhiều năm nay. Địa phương đã tìm nhiều cách tháo gỡ vấn đề này, nhưng cho đến nay vẫn chưa có kết quả. Ông Ma Lăng Vĩnh, phó ban di dân tái định cư huyện Hàm Yên, cho biết: Mọi thiết kế xây dựng đều đã có nhưng chờ nguồn tiền di dân tái định cư. "Minh Hương có 3 nhà văn hóa đã thiết kế rồi nhưng chờ vốn. Nó có cái khó, có di dân mà đầu tư bằng nguồn khác, mà bà con tái định cư mà đóng tiền vào là không được, các bác bảo tôi về theo chế độ, tôi chờ việc này của dự án. Mong làm sao để có dự án xây dựng cho bà con, bà con không phải đóng góp tiền khác, nó có cái bất cập".

Tại huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, nhà văn hóa thôn Sì Thâu Chải, xã Can Hồ được đưa vào sử dụng được gần 3 năm nhưng đã xuống cấp nghiêm trọng. Đường vào bị sạt lút, móng nhà bị rỗng chân, không đảm bảo an toàn. Nhà văn hóa nhưng người dân không dám vào sinh hoạt và công trình này đang bị bỏ hoang. Ông Lý Hừ Cà, văn phòng UBND xã Can Hồ, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu cho biết: "Chỗ cái sạt lở của nhà văn hóa, đặc biệt là ở điểm bản Sì Thâu Chải, cái đấy là do chất đất của địa bàn, địa hình đấy không đảm bảo vì thế dẫn đến sạt lở. Còn chất lượng công trình thì đúng theo thiết kế, theo xây dựng nhưng do chất lượng đây không đảm bảo".

Nhà văn hóa được xây gần liền kề nhau đã được chuyển hóa thành trường học tại Na Hang

Người dân địa phương thì lý giải như vậy nhưng theo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu thì nhà văn hóa thôn Sì Thâu Chải được xây dựng trên đất thổ cư, lại là công trình cấp 4, không cần khoan địa chất. Kết cấu móng đơn và nông, vấn đề nút, nứt, sụt nền là do mạch nước ngầm bên dưới và trách nhiệm thuộc về huyện Mường Tè vì công trình đã hết hạn bảo hành. Ông Trần Văn Dũng, giám đốc Ban quản lý cho biết: "Cái thứ nhất là công trình mà chúng tôi thực hiện nhiệm vụ đầu tư, trách nhiệm của chủ đầu tư sau khi thi công xong, bàn giao và kiểm định về chất lượng, công trình đảm bảo chất lượng chúng tôi đảm bảo trách nhiệm 1 năm, hết thời gian đấy là chúng tôi hết trách nhiệm, trước mắt là như vậy. Vấn đề này tôi cũng phải báo cáo UBND tỉnh, chắc chắn UBND tỉnh chỉ đạo huyện thực hiện nhiệm vụ này, chứ không phải chúng tôi, chúng tôi cũng không còn kinh phí để thực hiện.

Ổn định cuộc sống cho người dân tái định cư là nhiệm vụ hàng đầu khi di dân từ các vùng thủy điện về. Hàng nghìn tỷ đồng đã được đầu tư từ ngân sách nhà nước, thế nhưng với những công trình kém chất lượng, xây dựng bất hợp lý, thiếu tính toán, không phù hợp với tập quán sinh hoạt đã gây lên sự lãng phí vô cùng lớn cho nguồn lực đầu tư của nhà nước. Vậy giải pháp nào để khắc phục tình trạng này? Cần có cách làm nào để bà con thuộc các tỉnh di dân tái định cư có cuộc sống ổn định. Mời quý vị và các bạn đón nghe tiếp kỳ cuối của loạt phóng sự Tái định cư thủy điện vùng Tây bắc với bài viết: Gỡ vướng hậu cho bà con tái định cư vùng Tây bắc.

          Mạnh Kiên

 

Ý kiến bạn đọc:

Xem thêm bình luận

Viết bình luận