Bài 3: Tái nghèo ở bản tái định cư

07/03/2018 - 10:39

Theo chủ trương của Nhà nước khi thực hiện công tác tái định cư cho người dân thì nơi ở mới phải đảm bảo tốt hơn hoặc chí út là ngang bằng nơi ở cũ, thể hiện cụ thể ở các tiêu chí: Điện-đường-trường-trạm và đời sống. Tuy nhiên, nhiều bản tái định cư tại tỉnh Lai Châu và tỉnh Tuyên Quang hiện nay đang đứng trước nguy cơ tái nghèo cao, tỷ lệ số hộ bỏ về nơi ở cũ để tìm kế sinh nhai ngày một nhiều hơn.

Tại bản Tân Muôn thị trấn Tân Uyên, huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu có 139 hộ thì 54  hộ nằm trong diện hộ nghèo và 25 hộ cũng bỏ về nơi ở cũ, dựng lán trại chăn thả gia súc. Bản Kim Pu, xã Trung Đồng, huyện Tân Uyên có 56 hộ di dân tái định cư về sinh sống từ năm 2011. Hơn 7 năm trôi qua đời sống người dân vẫn gặp vô vàn khó khăn. 58 hộ thì có 22 hộ nghèo, 13 hộ cận nghèo. Đất sản xuất không có đủ, bà con phải đi thuê, đàn bà đi hái chè, đàn ông đi phụ xây. Không nghề nghiệp, không công ăn việc làm, 1 nửa trong số 58 hộ đã quay lại nơi ở cũ để tìm kế sinh nhai. Anh Lò Văn Thầu, trưởng bản Kim Pu cũng không phải là một ngoại lệ: Cứ 2-3 ngày anh lại quay lại nơi ở cũ tại xã Tà Hừa, cách đó 60 km để xem đàn gia súc của mình sinh sống ra sao, "Trong bản cũng phải 1 nửa, 25-27 hộ quay lại nơi ở cũ, họ đi tìm mấy con cá để bán, thứ 2 là thả mấy con trâu ở trong đó, làm ít nương sắn. Bởi vì đất trên đồi làm nương hết rồi, bà con ở đây là chả có việc gì để làm, đi làm thuê chả biết thuê chỗ nào, bà con vào trong đấy làm ít ngô, sắn gì đó".

 

Gia đình anh Lò Văn Sơi thuộc 1 trong 19 hộ nghèo ở bản khì 1, xã Phúc Than, huyện Than Uyên. Có 6 nhân khẩu nhưng gia đình anh chỉ trông vào việc nuôi mấy con trâu để sinh sống. Theo chính quyền địa phương tính đến hết năm 2017 cả bản đã có 9 hộ dời bỏ nhà cửa về nơi ở cũ canh tác. Ông Nguyễn Văn Hiệp, chủ tịch UBND xã Phúc Than, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu cho biết: Trước tình trạng các bản tái định cư còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, hàng năm các bản này đều được nhà nước cấp gạo cứu đói "Riêng bà con tái định cư vẫn có chính sách hỗ trợ cứu đói, đợt vừa rồi là cấp gạo cứu đói đợt 2 rồi, 700 nghìn/khẩu. Một năm 2 đợt, đợt 1 cấp rồi, hỗ trợ cứu đói".

 

Trở lại với xóm 20 xã Lang Quán, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang có 70 hộ với đa số là người đồng bào dân tộc Dao đỏ. 30 hộ nghèo, 17 hộ cận nghèo và hơn 20 hộ quay về nơi ở cũ là những con số khiến nhiều người giật mình. 13 năm về sống tại bản tái định cư nhưng cái nghèo vẫn đeo đẳng người dân nơi đây. Những mái nhà tạm bợ, xộc xệch được che bởi những tấm phên tre trên nền đất. Theo quy định của công tác tái định cư là không có nhà tranh tre, nhà tạm, nhưng đối với xóm 20 tình trạng vẫn còn tương đối cao. Bà Hà Thị Tuyên, trưởng xóm 20 cho biết: Từ khi tiếp nhận các hộ tái định cư về sinh sống có gia đình bà còn chưa được gặp một lần vì họ chưa về đây lần nào, "Quay lại nơi ở cũ có 1 số hộ, còn từ lúc Ban di dân tái định cư điều về đây có hộ còn chưa về đây bao giờ, như hộ nhà ông Trúc Cần Dần còn chưa thấy mặt mũi như thế nào, không về đây bao giờ, khẩu họ vẫn để đây, họ chưa cắt đi, ruộng nương có người thì cho thuê, người cho người khác làm, họ không về đây nhưng đóng góp thì họ vẫn gửi, lao động sản xuất họ không ở đây, họ lên trên Na Hang kia hết".

 

Nguyên nhân của tình trạng nhiều hộ di dân tái định cư quay lại chốn cũ để lao động sản xuất là do khi ở bản mới, diện tích đất sản xuất quá ít dẫn đến đói nghèo. Bên cạnh đó phần nào là phương thức sản xuất không hợp với họ. Tại bản Kim Pu, xã Trung Đồng, huyện Tân Uyên, cả bản được trung tâm khuyến nông huyện cho trồng thử nghiệm giống ngô mới để thay đổi cuộc sống. Nhưng qua một năm trồng thử nghiệm không cho kết quả như mong muốn, bà con lại đành bỏ đi làm thuê. Ông Lò Văn Thầu cho biết: Năm vừa rồi hơn 10 héc ta ngô của bản không có hạt, "Trồng ngô thì đất ở đây không có hạt, bắp thì to, cây to, bắp to nhưng hạt thì không có, cái này thì em cũng không phân tích được chỗ này. Cái sản xuất này là bên khuyến nông, khuyến lâm người ta dạy cách để mình trồng và chăm sóc rồi, như năm ngoái là 10 ha ngô mô hình không được thu bắp nào, năm nay huy động bà con trồng cũng khó lắm, chả biết bà con có tham gia cùng hay không? Bây giờ khó khăn lắm".

 

Tái định cư để thay đổi cuộc sống nhưng đối với những hộ gia đình tại các bản mà chúng tôi vừa nêu có lẽ cái đói, cái nghèo vẫn còn bám lấy họ. Các cấp chính quyền đã có những hỗ trợ, giúp đỡ nhưng đó chỉ là phần nào. Để giải quyết được vấn đề này có lẽ là ở chính những hộ dân tái định cư này. Tự mình vươn lên, không ỷ lại, chờ đợi vào nguồn trợ cấp của nhà nước, chịu khó học tập, nghiên cứu những phương thức sản xuất mới có lẽ là lời giải cho bài toán tái nghèo ở bản tái định cư trong thời gian sớm nhất.
        
Mạnh Kiên

Ý kiến bạn đọc:

Xem thêm bình luận

Viết bình luận