Tái định cư thủy điện vùng Tây bắc: Còn lắm những nỗi lo

Bài 2: Thiếu nước sinh hoạt, người dân bao giờ hết khổ?

07/03/2018 - 10:47

Không chỉ thiểu đất sản xuất, đất ở mà tình trạng thiếu nước sinh hoạt càng làm cho đời sống của người dân tái định cư thủy điện gặp thêm nhiều khó khăn. Dù được đầu tư công trình cấp nước, nhưng tình trạng nhiều công trình sau khi đưa vào sử dụng được thời gian ngắn đã không có nước. Người dân phải bỏ nhiều tiền để đào giếng, để mua ống mắc đầu nguồn cách xa nhà dẫn nước về sử dụng. Nhiều gia đình không có tiền mắc ống, phải đi xin từng xô nước để có nước sinh hoạt hàng ngày.

Chuyển về nơi ở mới tại bản Tân Muôn, thị trấn Tân Muôn, huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu hơn 7 năm nay nhưng gia đình anh Hoàng Văn Báo mới chỉ được sử dụng nguồn nước sinh hoạt một cách thoải mái trong 3 năm đầu tiên. Còn hơn 4 năm nay gia đình anh cùng với hơn 100 hộ trong bản thường xuyên phải đi dẫn nước ở trên khe và xin nước ở các khu vực bên cạnh. Nằm trong diện di dân tái định cư, được nhà nước cho đầu tư xây dựng các công trình nước sạch thế nhưng công trình đi vào hoạt động được một thời gian ngắn thì không hoạt động được. Anh Hoàng Văn Báo nói: "Mang tiếng bản tái định cư nhưng không có một con mương riêng nào, không 1 công trình nào cho bản tái định cư đâu. Nước sinh hoạt trước thì vẫn đủ đấy nhưng bây giờ công trình thủy điện này, Hua Chăng này nó phá ống hết, chưa đắp được. Kiến nghị nhiều rồi, tiếp xúc cử tri cũng nhiều rồi, thủy điện bảo chưa làm xong, làm xong hết công tình thủy điện mới lắp ống cho. Giờ thì bà con tự mua ống về dẫn, trâu đi lại cũng vỡ, người đi lại ra chém, chặt cũng vỡ, không đảm bảo cho bà con".

 

Tại bản tái định cư Cò Cai, xã Ta Gia, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu để có nước sinh hoạt, trung bình mỗi hộ dân ở đây phải mất vài triệu đồng mua đường ống dẫn nước từ đầu nguồn về nhà dung làm nước sinh hoạt. Nhiều hộ chưa có điều kiện mua ống nước thì xin nước từ các hộ khác, hoặc ra suối lấy nước về sinh hoạt. UBND xã Ta Gia cho biết bản Cò Cai có 55 hộ thì chỉ có 30 hộ mua ống dẫn nước về, còn lại phải đi xin nước. Ông Lò Văn Sướng, Bí thư xã Ta Gia cho biết: 7/8 điểm cung cấp nước sinh hoạt đã hỏng, đời sống bà con vô cùng khó khăn "Nguồn nước tái định cư hiện nay cơ bản các điểm đã bị hỏng, 1 số bản thiếu nước trầm trọng khó khăn".

Đối với bà con di dân về sinh sống tại xóm 20, xã Lang Quán, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang tình trạng thiếu nước sinh hoạt còn nghiêm trọng hơn. 10 năm nay bà con tại xóm 20 không được sử dụng nguồn nước xây dựng của các công trình tái định cư. Anh La Văn Chài, người dân xóm 20 cho biết: "Sử dụng nước tái định cư được từ năm 2005-2008. Từ 2008 trở đi bị lũ lụt xong bị mất nước, đến 2010 được nhà nước tu sửa lại, nâng cấp lại nhưng chỉ về được 1 ít thôi".

Có rất nhiều nguyên nhân và lý do được đưa ra về việc các công trình nước sinh hoạt của bà con không được sử dụng như: Do mưa bão, đất núi lở, lấp vào đường ống dẫn nước bị hỏng, hoặc tại bản Tân Muôn, thị trấn Tân Uyên, huyện Tân Uyên người dân trong bản đã tự đi khắc phục sự cố mất nước nhưng được một thời gian ngắn các phương tiện ô tô chở vật liệu xây dựng vào xây dựng thủy điện Hua Chăng đã phá hỏng hệ thống dẫn nước sinh hoạt và cho đến nay vẫn chưa được sửa chữa. Theo thống kê của ban quản lý xây dựng dự án cơ bản và hỗ trợ bồi thường tái định cư huyện Tân Uyên cho biết: trên địa bàn toàn huyện có 13 công trình cung cấp nước sinh hoạt cho 19 điểm tái định cư, tuy nhiên trong 13 công trình này đến nay chỉ có 9 công trình có nước, 4 công trình còn lại không hoạt động. Anh Hoàng Văn Đôi, trưởng bản tái định cư Phiêng Lúc, xã Nậm Cần, huyện Tân Uyên cho biết: bà con đã kiến nghị rất nhiều nhưng cho đến nay vẫn chưa được giải quyết. "Cũng tiếp xúc, kiến nghị cấp trên rất nhiều, kiến nghi cho bà con cấp nước sinh hoạt khu tái định cư mới, chuyển sang chỗ mới, phục vụ cho bà con sản xuất ổn định, cuộc sống khu tái định cư này, đảm bảo đời sống của bà con".

 

Người dân ở các địa phương không có nước sinh hoạt đã báo cáo chính quyền địa phương, kiến nghị có, đề xuất có nhưng đến nay tình trạng thiếu nước sinh hoạt vẫn diễn ra và chưa được giải quyết. Mang những tâm tư của bà con khu vực di dân tái định cư đên gặp đến Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu thì được biết, đơn vị chỉ chịu trách nhiệm trong thời gian bảo hành. Ông Lê Văn Thực, phó giám đốc cho biết: Một phần nguyên nhân các công trình dẫn nước sinh hoạt cho bà con bị hỏng, không sử dụng là do các công trình sử dụng đã lâu, và bà con không biết cách bảo vệ "Nước sinh hoạt ở các khu tái định cư thì rất tốt, khi nghiệm thu, bắt đầu đưa vào sử dụng thì công trình nào nước chảy cũng rất tốt. Thế nhưng, quá trình đưa vào sử dụng do công tác quản lý không đảm bảo cho nên công trình bị phá hỏng. Có những trường hợp tức là người dân chỗ nọ, chỗ kia chỗ nào cũng muốn lấy nước cho nên tất cả hệ thống van điều tiết dân cư tự phá, bể công cộng, van công cộng, ý thức của người dân tỏng sử dụng chưa được tốt. Thế thì đối với chúng tôi trong thời gian bảo hành, xảy ra vấn đề gì chúng tôi vẫn chỉ đạo đơn vị thi công sửa chữa hỗ trợ giúp, nhưng khi hết quá trình bảo hành thì cái việc mà quản lý, sử dụng, khai thác các công trình là cái việc là cái hiệu quả chưa được cao".

Hết thời gian bảo hành tức là hết trách nhiệm? Vậy bà con vùng tái định cư sẽ bao giờ được sử dụng lại nguồn nước tái định cư? Câu trả lời xin dành cho các cấp chính ở những địa phương này sớm giải quyết cho bà con. Nhà nước đã đầu tư cơ sở vật chất để bà con di dời về nơi ở mới được thuận lợi để phát triển, tuy nhiên bên cạnh những công trình đáp ứng được nhu cầu của bà con thì việc hàng loạt công trình nước sinh hoạt không sử dụng được đã gây nhiều mâu thuẫn, bức xúc trong nhân dân. Điều này không chỉ gây thêm khó khăn cho đời sống dân sinh mà còn làm xói mòn những nỗ lực và thành quả của công tác di dân. Không có đất sản xuất, thiếu nước sinh hoạt, đời sống kinh tế gặp nhiều khó, nhiều hộ dân đã quay lại nơi ở cũ để làm kiếm sống. Tình trạng này đã kéo theo tỉ lệ tái nghèo ở 1 số bản tái định cư tăng trong những năm qua. Xin mời quý vị và các bạn đón nghe kỳ tiếp theo của loạt phóng sự: Tái định cư thủy điện vùng Tây bắc: Còn lắm những nỗi lo với nhan đề nguy cơ tái nghèo tại các bản tái định cư.

Mạnh Kiên

Ý kiến bạn đọc:

Xem thêm bình luận

Viết bình luận